Күз сыйы

https://drive.google.com/drive/folders/1Rp3IASlQmKlSG6rU8LIut50u-PWKua2O?usp=drive_link

«КҮЗ СЫЙЫ» 

Мақсаты: Балаларға күз мезгілінің ерекшеліктерін таныстыру, «Күзгі науқан» кезеңіндегі егін жинау, жеміс-жидек пен көкөністерді жинау жұмыстары туралы түсінік беру. Балалардың табиғаттың берер сыйын бағалауына, еңбек адамдарының еңбегін құрметтеуге, еңбекқорлыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу. Күзгі өнімдердің адам денсаулығына пайдасын түсіндіру. Балалардың ән айту, тақпақ оқу, би билеу, ойын арқылы өз ойларын еркін жеткізу қабілеттерін дамыту.

Ұзақтығы: 25–30 минут.

Кейіпкерлер:

Жүргізуші
Күз ханшайымы
Алма
Асқабақ
Қоян немесе Кірпі

1. МЕРЕКЕНІҢ БАСТАЛУЫ
Балалар әдемі әуенмен залға кіріп, күзгі жапырақтармен би билеп орналасады.

Жүргізуші:
Армысыздар, құрметті қонақтар!
Қош келдіңіздер, балалар!
Бүгін біздің залымыз ерекше әдемі болып тұр.
Жан-жағымызға қарасақ — алтын түсті жапырақтар, қызыл алма, үлкен асқабақ, тәтті сәбіз, жайқалған бидай…
Бұл қандай мезгілдің сыйы екен?

Балалар:
— Күз!

Жүргізуші:
Дұрыс айтасыңдар!
Күз — берекенің, молшылықтың, жеміс пен көкөністің мезгілі.
Ал бүгін бізге кім қонаққа келетінін білесіңдер ме?

Балалар жауап береді.

Ендеше бәріміз бірге шақырайық:

Барлығы:

Күз! Күз! Күз!

2. КҮЗДІ ШАҚЫРУ
Музыка ойнайды. Залға Күз ханшайымы кіреді. Қолында әдемі себет.

Күз:
Сәлеметсіңдер ме, балалар!
Мен — Алтын күзбін!
Алтын жапырақ жамылып,
Жеміс-жидек жинап,
Берекемді ала келдім.
Сендердің әдемі мерекелеріңе
Мен де өз сыйларымды алып келдім!

Жүргізуші:
Қош келдіңіз, Алтын күз!
Балалар сізге арнап ән мен тақпақтарын дайындады.

3. «КҮЗ» ӘНІ
Балалар күз туралы ән орындайды.
Ән аяқталған соң балалар жапырақтарымен «Жапырақтар» биін билейді.

4. ТАҚПАҚТАР

1-бала:
Алтын, сары, қызыл, көк,
Алуан-алуан жапырақ.
Күз келгенде табиғат
Киінеді жаңарып.

2-бала:
Күзде пісер алмалар,
Қызыл-жасыл алмалар.
Себетіміз толады,
Күзге рақмет, балалар!

3-бала:
Асқабақ та домалақ,
Өзі қандай үлкен-ақ!
Күздің берген сыйы ғой,
Жинап алайық қуанып!

4-бала:
Жерде жатыр жапырақ,
Желмен бірге ұшады.
Күз келгенін балалар
Бәріміз де ұғады.

5. КҮЗДІҢ СЕБЕТІ

Күз:
Балалар, мен сендерге
бір үлкен себет жеміс-жидек әкелдім.
Бірақ себетімдегі жемістер араласып кетіпті!
Маған көмектесесіңдер ме?

Балалар:
— Иә!

Жүргізуші:
Олай болса, «Жемістер мен көкөністерді жина» ойынын ойнайық!

6. «ЖЕМІС ПЕН КӨКӨНІСТІ ЖИНА» ОЙЫНЫ

Балалар екі топқа бөлінеді.
Бір себетке — жемістер: алма, алмұрт.
Екінші себетке — көкөністер: сәбіз, қияр, асқабақ.
Балалар кезекпен жүгіріп барып, бір заттан алып, тиісті себетке салады.

Күз:
Жарайсыңдар, балалар!
Сендер жеміс пен көкөністі жақсы ажыратады екенсіңдер!

7. АСҚАБАҚТЫҢ КЕЛУІ
Көңілді музыка. Залға үлкен асқабақ киіміндегі кейіпкер шығады.

Асқабақ:
Сәлем, достар!
Мен — үлкен Асқабақпын!
Домалақпын, үлкенмін,
Күзде өсіп үлгердім.
Бақшадан бүгін
Сендерге қонаққа келдім!

Жүргізуші:
Ой, қандай үлкен асқабақ!

Асқабақ:
Мен жалғыз келген жоқпын.
Менің достарым да бар!

 8. АЛМАНЫҢ КЕЛУІ
Қызыл алма костюміндегі бала немесе тәрбиеші шығады.

Алма:
Мен — қызыл алмамын,
Бақта өсіп, пісіппін.
Тәтті болып балалар,
Сендерге де жетіппін!

Асқабақ:
Ал мен болсам үлкенмін!

Алма:
Ал мен тәттімін!

Асқабақ:
Балалар, қайсымыз әдеміміз?

Балалар:
— Екеуің де!

Жүргізуші:
Дұрыс айтасыңдар!
Күзде бәрінің өз орны бар.

9. «КӨКӨНІСТЕР БИІ»
Балалар көкөністердің бейнесіндегі атрибуттармен көңілді би орындайды.

Би барысында:
сәбіздер секіреді;
қиярлар айналады;
алмалар қолдарын көтеріп тербеледі;
асқабақтар домалаған қимыл көрсетеді.

ҚОЯННЫҢ КЕЛУІ
Қоян жүгіріп келеді.

Қоян:
Ой, ой, ой!
Мен бақшаға келсем,
Жемістердің бәрі жиналып қалыпты!
Балалар, маған сәбіз бар ма?

Балалар:
— Бар!

Қоян:
Ал алма бар ма?

Балалар:
— Бар!

Қоян:
Ал асқабақ ше?

Балалар:
— Бар!

Қоян:
Ой, қандай керемет!
Күз деген қандай бай мезгіл еді!

11. «ҚОЯНҒА СӘБІЗ ЖИНАЙЫҚ» ОЙЫНЫ
Залдың бір жағына бірнеше сәбіз қойылады.
Балалар кезекпен сәбіздерді жинап, Қоянның себетіне салады.

Қоян:
Рақмет, балалар!
Сендер өте жылдам екенсіңдер!

 12. «ЖАПЫРАҚТАРДЫ ЖИНАЙЫҚ» ОЙЫНЫ
Жүргізуші:
Балалар, күзде жел соғып, жапырақтар жерге түседі.
Күз ханшайымына көмектесіп, жапырақтарды жинайық!
Балалар музыкамен шашылған жапырақтарды себеттерге жинайды.
Музыка тоқтағанда — бәрі қатып қалады.
Музыка қайта қосылғанда — ойын жалғасады.

13. «КҮЗГІ ЖАПЫРАҚТАР» БИІ

Балалар қолдарына жапырақ ұстап, әдемі баяу би орындайды.
Соңында балалар жапырақтарды жоғары көтереді.

14. КҮЗДІҢ СЫЙЫ

Күз:
Балалар, сендер бүгін ән айттыңдар,би биледіңдер,ойын ойнадыңдар.
Ал енді мен сендерге
өзімнің ең басты сыйымды көрсетейін!

Күз үлкен себетті көрсетеді.

Бұл — Күздің сыйы!
Мұнда алма да бар,асқабақ та бар,сәбіз де бар,жүгері де бар!
Өйткені күз — берекенің мезгілі!

15. ҚОРЫТЫНДЫ ӘН
Балалар Күз туралы көңілді ән орындайды.
Ән кезінде Күз, Алма, Асқабақ, Қоян балалармен бірге ортаға шығады.

16. ҚОРЫТЫНДЫ

Жүргізуші: Міне, балалар, бүгін біз Алтын күздің сыйларын көрдік.
Күз бізге не береді?

Балалар:
— Алма!
— Көкөніс!
— Жеміс!
— Бидай!
— Жапырақ!

Жүргізуші:
Дұрыс!
Күз — молшылықтың мезгілі.
Күз — еңбектің мезгілі.
Күз — берекенің мезгілі!

Күз:
Мен сендерге өте риза болдым!
Әрдайым көңілді ақылды, еңбекқор балалар болып өсіңдер!
Келесі кездескенше, сау болыңдар!

Балалар:
Сау болыңыз, Алтын күз!

Көңілді музыка ойналады. Кейіпкерлер балалармен бірге қол бұлғап, сахнадан шығады.